1. Xu hướng là gì?

Giá hiếm khi tăng hoặc giảm liên tục theo một đường thẳng. Trong xu hướng tăng vẫn có các nhịp điều chỉnh, và trong xu hướng giảm vẫn có các nhịp hồi.

Vì vậy, khi xác định xu hướng, không nên chỉ nhìn vào biến động ngắn hạn mà cần quan sát cấu trúc đỉnh và đáy hình thành trong một khoảng thời gian.

Thị trường thường được chia thành ba trạng thái:

• Uptrend｜Xu hướng tăng

• Downtrend｜Xu hướng giảm

• Sideways｜Đi ngang

2. Ba xu hướng thị trường cơ bản

2.1 Uptrend｜Xu hướng tăng

Cấu trúc điển hình của xu hướng tăng là:

Higher Highs + Higher Lows

Tức là các đỉnh liên tục cao dần và các đáy cũng liên tục cao dần.

Ví dụ:

Low → High → Higher Low → Higher High

Chừng nào giá vẫn tiếp tục tạo các đỉnh cao hơn và đáy cao hơn, cấu trúc tăng tổng thể thường vẫn còn hiệu lực.

Vì vậy, một nhịp điều chỉnh trong xu hướng tăng không nhất thiết có nghĩa là xu hướng đã đảo chiều. Điều quan trọng hơn là quan sát:

Đáy sau nhịp điều chỉnh có còn cao hơn đáy trước đó hay không.

2.2 Downtrend｜Xu hướng giảm

Cấu trúc điển hình của xu hướng giảm là:

Lower Highs + Lower Lows

Tức là các đỉnh liên tục thấp dần và các đáy cũng liên tục thấp dần.

Ví dụ:

High → Low → Lower High → Lower Low

Dù trong quá trình có các nhịp hồi, miễn là đỉnh sau nhịp hồi vẫn thấp hơn đỉnh trước và giá tiếp tục tạo đáy thấp hơn, cấu trúc giảm tổng thể thường vẫn được duy trì.

2.3 Sideways｜Đi ngang

Khi thị trường không có hướng tăng hoặc giảm rõ ràng và giá dao động lặp lại trong một vùng, trạng thái này thường được gọi là:

Sideways / Range-bound Market

Giá thường vận động giữa:

【Resistance｜Kháng cự】 và 【Support｜Hỗ trợ】.

Đặc điểm của thị trường đi ngang là các đỉnh và đáy không tạo thành một cấu trúc tăng hoặc giảm liên tục. Vì vậy, trọng tâm thường là quan sát xem giá có vẫn vận động trong vùng hay không.

3. Cách xác định xu hướng bằng đỉnh và đáy

Khi xác định xu hướng, trước tiên có thể quan sát các đỉnh và đáy dao động rõ ràng.

Các viết tắt thường dùng gồm:

• HH — Higher High: đỉnh cao hơn

• HL — Higher Low: đáy cao hơn

• LH — Lower High: đỉnh thấp hơn

• LL — Lower Low: đáy thấp hơn

Có thể ghi nhớ đơn giản:

HH + HL = Uptrend

LH + LL = Downtrend

Không có hướng rõ ràng = Sideways

Ví dụ, một xu hướng tăng ban đầu hình thành:

HH → HL → HH → HL

Nếu sau đó giá phá xuống dưới một HL quan trọng và sau nhịp hồi không thể tạo đỉnh mới, cấu trúc tăng trước đó có thể bắt đầu suy yếu.

Vì vậy, cốt lõi của việc xác định xu hướng không phải là dự đoán cây nến K tiếp theo, mà là quan sát:

Cấu trúc giá có còn duy trì hướng ban đầu hay không.

4. Cách sử dụng đường xu hướng

Đường xu hướng (Trendline) giúp chúng ta quan sát hướng thị trường trực quan hơn.

4.1 Đường xu hướng tăng

Trong xu hướng tăng, có thể nối nhiều đáy cao dần:

Higher Low → Higher Low → Higher Low

Khi nối lại sẽ tạo thành một đường xu hướng hướng lên, có thể dùng làm tham chiếu cho vùng hỗ trợ động tiềm năng.

4.2 Đường xu hướng giảm

Trong xu hướng giảm, có thể nối nhiều đỉnh thấp dần:

Lower High → Lower High → Lower High

Khi nối lại sẽ tạo thành một đường xu hướng hướng xuống, có thể dùng làm tham chiếu cho vùng kháng cự động tiềm năng.

Nhìn chung, đường xu hướng càng được giá chạm hợp lệ nhiều lần thì giá trị tham chiếu càng rõ ràng.

5. Phá vỡ đường xu hướng có đồng nghĩa với đảo chiều xu hướng?

Không nhất thiết.

Việc đường xu hướng bị phá vỡ chỉ cho thấy nhịp vận động giá trước đó có thể thay đổi; riêng tín hiệu này không đủ để xác nhận xu hướng đã đảo chiều.

Ví dụ, giá có thể tạm thời phá xuống dưới đường xu hướng tăng rồi nhanh chóng quay trở lại phía trên. Trường hợp này có thể là:

False Breakout｜Phá vỡ giả

Vì vậy, khi đánh giá sự thay đổi xu hướng, cần kết hợp cả cấu trúc đỉnh và đáy.

Nếu trong xu hướng tăng đồng thời xuất hiện:

• Phá xuống dưới đường xu hướng

• Phá xuống dưới một Higher Low quan trọng

• Sau nhịp hồi không thể tạo đỉnh mới

• Bắt đầu hình thành Lower High

Khi đó, tín hiệu xu hướng suy yếu thường rõ ràng hơn.

Có thể ghi nhớ đơn giản:

Đường xu hướng là công cụ hỗ trợ, cấu trúc giá mới là yếu tố cốt lõi.

6. Xu hướng có thể khác nhau ở các khung thời gian

Cùng một tài sản có thể đồng thời có các xu hướng khác nhau trên những khung thời gian khác nhau.

Ví dụ:

• Khung ngày: xu hướng tăng

• Khung 4 giờ: điều chỉnh ngắn hạn

• Khung 15 phút: xu hướng giảm ngắn hạn

Các trường hợp này không mâu thuẫn với nhau.

Vì vậy, trước khi xác định xu hướng, cần làm rõ khung thời gian đang quan sát. Nhà giao dịch dài hạn có thể chú ý nhiều hơn đến khung ngày hoặc tuần, trong khi nhà giao dịch ngắn hạn có thể tập trung vào khung giờ hoặc phút.

7. Những sai lầm phổ biến khi xác định xu hướng

Chỉ nhìn một hoặc hai cây nến K
Một cây nến tăng hoặc giảm lớn không có nghĩa là xu hướng đã hình thành hoặc đảo chiều.

Nhầm nhịp điều chỉnh với đảo chiều xu hướng
Điều chỉnh trong xu hướng tăng và nhịp hồi trong xu hướng giảm đều rất phổ biến. Điều quan trọng là cấu trúc giá ban đầu có bị phá vỡ hay không.

Cố vẽ đường xu hướng theo ý muốn
Đường xu hướng nên nối các đỉnh hoặc đáy rõ ràng, thay vì liên tục điều chỉnh để phù hợp với nhận định sẵn có.

Bỏ qua khung thời gian
Các khung thời gian khác nhau có thể cho thấy các xu hướng khác nhau, vì vậy cần xác định khung quan sát trước khi phân tích.

8. Tổng kết

Khi xác định xu hướng, có thể ghi nhớ ba cấu trúc cốt lõi sau:

Uptrend｜Xu hướng tăng
Higher Highs + Higher Lows

Downtrend｜Xu hướng giảm
Lower Highs + Lower Lows

Sideways｜Đi ngang
No Clear Direction

Đường xu hướng có thể giúp quan sát hướng thị trường, nhưng:

Trendline Break ≠ Trend Reversal

Điều thực sự quan trọng là cấu trúc đỉnh và đáy có thay đổi hay không.

Khi xác định xu hướng, có thể tự hỏi:

Các đỉnh đang cao dần hay thấp dần?
Các đáy đang cao dần hay thấp dần?
Cấu trúc hiện tại có còn duy trì hướng ban đầu hay không?

Hiểu xu hướng là nền tảng quan trọng để tiếp tục học về hỗ trợ/kháng cự, đảo chiều xu hướng và phân tích hành động giá (Price Action).

Chỉ nhằm mục đích giáo dục. Không phải là lời khuyên đầu tư.